برخى گفته‌اند : هرچند كلمات فقها در تعريف عدالت مختلف است ؛ ليكن حقيقت عدالت نزد آنان يكى است . بنابر اين ، اختلاف تنها در تعبير از عدالت است نه در معناى آن و بهترين و جامع‌ترين تعريف از عدالت آن است كه عدالت كيفيتى نفسانى و راسخ در نفس است كه صاحب خود را بر ملازمتِ مروّت و تقوا بر مىانگيزاند . 12 عدالت و مروّت : مروّت در لغت به معناى جوانمردى ، مردانگى يا كمال آن آمده و مراد از آن در فقه ، ملازمت عادات پسنديده و پرهيز از عادات و كارهاى مباح ناپسند و تنفرانگيز است ؛ كارهايى كه ارتكاب آنها بيانگر فرومايگى و پستى فرد يا بىمبالاتى او در دين است ، مانند غذا خوردن در خيابان در حال راه رفتن ، ادرار كردن در گذر گاههاى عمومى ، پوشيدن لباس زنانه توسط مرد و بوسيدن يا در آغوش گرفتن همسر در برابر ديگران كه مراتب ناپسندى و خلاف مروّت بودن آنها بر حسب زمان ، مكان و افراد متفاوت خواهد بود . 13 مشهور ميان متأخران ، اعتبار مروّت در عدالت و يا در حسن ظاهر - كه كاشف از عدالت مىباشد - است . شرط نبودن مروّت در عدالت به مشهور قدما نسبت داده شده است . 14 به تصريح برخى ، ارتكاب منافيات مروّت به گونهء موردى يا به اقتضاى ضرورت ، به عدالت زيان نمىرساند . ضمن آنكه از نظر تأثيرگذارى در فسق بين ارتكاب منافيات مروّت و گناه كبيره تفاوت است ؛ ارتكاب منافيات موجب خروج از عدالت مىشود ، ليكن موجب فسق نخواهد شد . 15 آيا ارتكاب گناه صغيره با عدم اصرار بر آن ، زوال عدالت را در پى دارد يا نه ؟ مسئله اختلافى است 16 ( - - ) اصرار بر صغيره ) . از عنوان ياد شده در بابهاى اجتهاد و تقليد ، صلات ، زكات ، خمس ، حج ، جهاد ، امر به معروف و نهى از منكر ، حجر ، وقف ، وصيّت ، طلاق ، لقطه و شهادات سخن گفته‌اند .